लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाले खसभाषामा कविता लेखे, वहालाई महाकवि भनियो ।
– चित्त धर हृदयले नेवारभाषामा कविता लेखे वहालाई जेल हालियो ।
(क) यो कस्तो भाषिक समानता ?
—————
– बौद्ध धर्म मान्ने भिक्षुहरुलाई देश निकाला गरियो ।
– इसाई धर्म मान्ने नेवारहरुलाई बेतिया धपाइयो ।
(ख) यो कस्तो धार्मिक स्वतन्त्रता ?
—————
– संस्कृत पढ्ने विद्यार्थीलाई निशुल्क गाँस, बास र भत्ता ।
– नेपालकै अरु भाषा पढाउनको लागि न शिक्षक को व्यबस्था न स्कुललाई बजेट ।
(ग) राष्ट्रिय ढुकुटीको कस्तो सदुपयोगिता ?
—————
– खस भाषाको चलचित्रलाई नेपाली चलचित्र भनी करमा छूट छ ।
– नेवार भाषाको “सिलु” चलचित्रलाई त्यो छुट दिइएन ।
(घ) नेवारभाषा नेपाली नै होइन र, बिदेशी भाषा हो कि क्या हो ?
—————
– लोकसेवामा खस नेपालीभाषा बाहेक अरु नेपालीभाषालाई ठाउँ नै छैन ।
– अनि अरु भाषाभाषीलाई कोटा दिइयो भनी आरिस गरिन्छ ।
(ङ्) हाम्रोभाषामा जांच दिन लगाउनुस हामीलाई कोटा चाहिदैन ।
(च) हाम्रो भाषा पनि स्कुल, कलेज, अड्डा, अदालतमा चलाउनुस हामीलाई आरक्षण चाहिदैन ।
—————
– खसभाषा कामकाजीभाषा हो, यसको साथै एउटा अर्को स्थानीय भाषालाई पनि प्रयोग गर्दा स्थानीय जनतालाई सुबिधा हुन्थ्यो ।
– तर खसभाषा बाहेक अरु भाषा नेपालकै होइन जस्तो गरि सर्बोच्चले स्थानीय निकायमा सम्म पनि स्थानीय नागरिकको भाषाको प्रयोगलाई बन्देज गरियो,
(छ) हामी यो देशको नागरिक नै होइन र ?
